Kateter (CVC)

Kateterin yerleştirilmesi genellikle lokal anestezi altında yapılır, bu nedenle işlem sırasında ağrı veya rahatsızlık hissedilmez. İşlem sonrası hafif bir rahatsızlık hissedilebilir, ancak bu genellikle hafif ve geçicidir.

Kateter bölgesinin suya maruz kalmaması gerekir. Bu nedenle, duş alırken kateter bölgesinin su geçirmez bir malzemeyle örtülmesi önerilir. Doktorunuzun veya hemşirenizin önerilerini takip etmek en iyisidir.

Diyaliz kateteri, hemen vasküler erişim sağlar, bu nedenle acil diyaliz ihtiyacı olan hastalar için uygundur. Ayrıca, fistül veya greft bekleyen hastalar için geçici bir erişim yöntemi olarak kullanılır.

En yaygın komplikasyonlar arasında enfeksiyon, tıkanıklık, kateterin yerinden oynaması veya hava embolisi bulunmaktadır. Bu riskler, doğru yerleştirme ve bakım teknikleriyle minimize edilir.

Kateter tıkanıklığı, diyaliz sırasında düşük kan akış hızlarına neden olabilir. Tıkanıklık durumunda, hemen diyaliz ekibinizle iletişime geçmelisiniz. Onlar, tıkanıklığı çözmek için özel solüsyonlar veya teknikler kullanabilir.

Kateterin kalış süresi türüne bağlıdır. Tünelsiz kateterler genellikle kısa süreli kullanım içindir; tünelli kateterler ise daha uzun süre kalabilir. Amaç, mümkün olduğunda kalıcı bir damar yoluna (fistül) geçmektir.

Tünelsiz kateter doğrudan damara yerleştirilir ve acil, kısa süreli kullanım içindir. Tünelli kateterde ise kateter cilt altında kısa bir tünelden geçirilir; bu yapı enfeksiyon riskini azaltır ve daha uzun süreli kullanıma olanak tanır.

Kateter bölgesinin pansumanı ve bakımı diyaliz ekibi tarafından seanslarda steril koşullarda yapılır. Evde pansumanı açmamanız, bölgeyi kuru ve temiz tutmanız önerilir.

Ateş, üşüme veya titreme kateter enfeksiyonu belirtisi olabilir ve ciddiye alınmalıdır. Bir sonraki seansı beklemeden hemen ekibinizle iletişime geçin veya acil servise başvurun.

Hayır. Kateter bölgesinin suyla temas etmemesi gerekir; deniz, havuz ve küvette yüzmek enfeksiyon riski nedeniyle önerilmez.

Kateter kısmen veya tamamen çıkarsa çıkış bölgesine temiz bir bezle bastırın, kateteri geri itmeye çalışmayın ve derhal acil servise başvurun ya da 112'yi arayın.

Kateteri çekebilecek dar giysilerden ve ani hareketlerden kaçının, kateter uçlarının kapalı olduğundan emin olun. Kateter yalnızca diyaliz için kullanılmalı; başka bir amaçla ilaç verilmemeli veya kan alınmamalıdır.

Kateter, artık gerekli olmadığında hekim tarafından kısa bir işlemle çıkarılır. İşlemden sonra bölgeye bir süre bastırılır ve üzeri kapatılır.

Kateterlerde enfeksiyon ve tıkanma riski fistüle göre daha yüksektir. Bu nedenle kateter çoğunlukla fistül olgunlaşana kadar köprü görevi görür; uzun vadede fistül tercih edilir.

Kateter çıkış yerinde kızarıklık, akıntı, kötü koku veya artan ağrı enfeksiyon belirtisi olabilir. Pansumanı kendiniz açmadan ekibinize haber verin.